Jaka jest norma leukocytów?

Norma leukocytów (WBC) u dorosłych wynosi zazwyczaj 4,0-10,0 tys/µl (tysięcy na mikrolitr). U dzieci normy mogą być wyższe, szczególnie u niemowląt i małych dzieci. Dokładne zakresy referencyjne mogą się różnić w zależności od laboratorium.

Co oznaczają podwyższone leukocyty?

Podwyższony poziom leukocytów (leukocytoza) najczęściej może wskazywać na toczącą się infekcję bakteryjną lub wirusową. Inne możliwe przyczyny to stan zapalny, reakcja alergiczna, intensywny wysiłek fizyczny, stres, a w rzadszych przypadkach choroby nowotworowe układu krwiotwórczego. Przyczynę leukocytozy powinien ustalić lekarz.

Czy niskie leukocyty są groźne?

Obniżony poziom leukocytów (leukopenia) może oznaczać osłabioną zdolność organizmu do walki z infekcjami. Przyczyny bywają różne - od infekcji wirusowych i stosowania niektórych leków, po zaburzenia szpiku kostnego i choroby autoimmunologiczne. Wynik poniżej normy warto skonsultować z lekarzem, który oceni sytuację w szerszym kontekście klinicznym.

Leukocyty (WBC) - normy, przyczyny niskich i wysokich białych krwinek

Czym są leukocyty?

Leukocyty, nazywane białymi krwinkami lub białymi ciałkami krwi (w wynikach badań oznaczane jako WBC, od angielskiego White Blood Cells), to komórki układu odpornościowego krążące we krwi obwodowej. Ich głównym zadaniem jest obrona organizmu przed patogenami, takimi jak bakterie, wirusy, grzyby i pasożyty. Leukocyty nie stanowią jednorodnej grupy komórek - wyróżnia się wśród nich neutrofile (granulocyty obojętnochłonne), limfocyty, monocyty, eozynofile (granulocyty kwasochłonne) oraz bazofile (granulocyty zasadochłonne). Każdy z tych typów pełni odmienną funkcję w odpowiedzi immunologicznej. Oznaczenie całkowitej liczby leukocytów wraz z rozmazem (wzorem odsetkowym) jest podstawowym elementem morfologii krwi i cennym narzędziem diagnostycznym.

Normy leukocytów

Prawidłowa liczba leukocytów we krwi obwodowej dorosłej osoby wynosi zazwyczaj 4,0-10,0 tys/µl (tysięcy na mikrolitr). U dzieci, zwłaszcza noworodków i niemowląt, normy są wyższe i stopniowo obniżają się z wiekiem. Liczba białych krwinek podlega naturalnym wahaniom dobowym - jest nieco wyższa w godzinach popołudniowych niż w godzinach porannych. Na wynik może wpływać również intensywny wysiłek fizyczny, stres emocjonalny, posiłek czy faza cyklu menstruacyjnego u kobiet. Z tego powodu badanie krwi zaleca się wykonywać rano, na czczo, w stanie relatywnego spokoju. Jak w przypadku wszystkich parametrów laboratoryjnych, dokładne zakresy referencyjne mogą się różnić w zależności od laboratorium.

Przyczyny podwyższonych leukocytów

Podwyższona liczba leukocytów (leukocytoza, powyżej 10 tys/µl) najczęściej może wskazywać na toczący się proces infekcyjny. Infekcje bakteryjne typowo prowadzą do wzrostu neutrofili, podczas gdy infekcje wirusowe częściej powodują wzrost limfocytów. Leukocytoza może również wskazywać na stany zapalne niezwiązane z infekcją, reakcje alergiczne (ze wzrostem eozynofili), choroby autoimmunologiczne, urazy, oparzenia oraz stany po zabiegach chirurgicznych. Przejściowy wzrost leukocytów może występować po intensywnym wysiłku fizycznym, w sytuacjach silnego stresu, w ciąży oraz u palaczy tytoniu. W rzadszych przypadkach znacząca i utrzymująca się leukocytoza może wskazywać na choroby rozrostowe układu krwiotwórczego, takie jak białaczka.

Przyczyny niskich leukocytów

Obniżona liczba leukocytów (leukopenia, poniżej 4 tys/µl) może wskazywać na osłabienie mechanizmów obronnych organizmu. Częstą przyczyną przejściowej leukopenii są infekcje wirusowe, takie jak grypa, które mogą tymczasowo obniżać produkcję białych krwinek. Do innych możliwych przyczyn należą: stosowanie niektórych leków (np. cytostatyków, leków immunosupresyjnych, niektórych antybiotyków i leków przeciwtarczycowych), niedobory żywieniowe (witamina B12, kwas foliowy), choroby autoimmunologiczne (np. toczeń), hipersplenizm (nadczynność śledziony) oraz zaburzenia szpiku kostnego. Leukopenia zwiększa podatność organizmu na infekcje, dlatego osoby z niskim poziomem leukocytów mogą być bardziej narażone na zakażenia.

Kiedy skonsultować się z lekarzem?

Wynik leukocytów poza zakresem normy powinien być oceniony przez lekarza, szczególnie jeśli odchylenie jest znaczne lub nawracające. W przypadku leukocytozy istotne znaczenie ma rozmaz krwi, który pokazuje, jaki typ leukocytów jest podwyższony, co pomaga zawęzić możliwe przyczyny. Przy leukopenii lekarz zwróci uwagę przede wszystkim na bezwzględną liczbę neutrofili, ponieważ to one stanowią pierwszą linię obrony przed infekcjami bakteryjnymi. Niepokojące objawy, które powinny skłonić do pilnej konsultacji lekarskiej, to utrzymująca się gorączka, nawracające infekcje, niewyjaśniona utrata masy ciała, nocne poty oraz powiększone węzły chłonne. Lekarz na podstawie wywiadu, badania fizykalnego i dodatkowych badań laboratoryjnych ustali przyczynę odchyleń i zaplanuje ewentualne dalsze postępowanie.

Powiązane badania

CRP - marker stanu zapalnego w organizmie
Płytki krwi (PLT) - trombocyty uczestniczące w krzepnięciu krwi
Panel morfologii - pełna analiza składu krwi obwodowej

Treści na tej stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią porady medycznej. W przypadku niepokojących wyników zawsze skonsultuj się z lekarzem.